Blog

Adli Belge İncelemesi" (Forensic Document Examination - FDE), bir yazı veya imzanın kim tarafından yazıldığının tespiti (kimliklendirme), sahte olup olmadığının belirlenmesi (sahtecilik tespiti) veya belgenin bütünlüğünün (tahrifat, ekleme vb.) analiz edilmesiyle ilgilenen bilimsel bir disiplindir.

Yargıtay, resmi belgede sahtecilik suçlamasıyla görülen bir davada, vekaletnamedeki imzanın sahte olup olmadığına dair yerel mahkemenin verdiği kararı "eksik soruşturma" gerekçesiyle bozdu. Bu karar, özellikle imza sahteciliği davalarında bilirkişi raporu ve mukayese imzaların nasıl toplanması gerektiğine dair önemli standartları vurgulamaktadır.

Mahkemeler bilirkişi raporlarını nasıl değerlendirir? Eksik, çelişkili veya kesin kanaat içermeyen raporlar neden hükme esas alınmaz? Avukatlar ve bilirkişiler için pratik rehber.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, “kuvvetle muhtemel” ibaresi taşıyan Adli Tıp raporunun hükme esas alınamayacağına karar verdi. Karar, imza aidiyeti uyuşmazlıklarında bilirkişi raporlarının bilimsel kesinlik taşıması gerektiğini vurguluyor.

Yargıtay'dan adli delillerin değerlendirilmesine ilişkin çok önemli bir karar! Yüksek Mahkeme, Adli Tıp Kurumu (ATK) tarafından hazırlanan bir imza inceleme raporunu, "hükme esas alınmaya elverişli olmadığı" ve "kesin kanaat içermediği" gerekçesiyle bozdu.

Yargıtay'ın bir raporu hükme esas alabilmek için aradığı "kesin kanaat" standardı, emsal bir Yargıtay kararı ve bozma gerekçesi üzerinden derinlemesine incelenmektedir.

Mahkemelerin yetersiz ve yüzeysel bilirkişi raporlarına dayanarak hüküm kuramayacağını ve taraflarca sunulan uzman görüşünün (HMK md. 293) göz ardı edilemeyeceğini net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Kambiyo senetlerine (bono, çek) dayalı icra takiplerinde imzaya itiraz hakkınızı kullanırken bilirkişi raporunun önemini biliyor musunuz? Yargıtay'ın emsal kararını inceliyor, haklarınızı ve atmanız gereken adımları detaylandırıyoruz.

İmzaya itiraz davalarında Adli Tıp Kurumu ve Kriminal Polis Laboratuvarı raporları çelişirse ne olur? Yargıtay'ın bilirkişi raporları hiyerarşisine son veren emsal kararını ve mahkemelerin izlemesi gereken yolu inceliyoruz.

Kambiyo senetlerine dayalı icra takiplerinde borçlunun imza itirazı, hukuki süreçlerin en kritik aşamalarından birini oluşturmaktadır. Yargıtay'ın bu konudaki emsal kararlarına göre, Adli Tıp Kurumu'ndan alınmış olsa dahi, imzanın aidiyeti hakkında "kesin kanaat" içermeyen ve "kuvvetle muhtemel değil" gibi muğlak ifadeler barındıran bilirkişi raporları, mahkemelerce hükme esas alınamaz. Yargıtay, bu tür yetersiz raporlar karşısında davanın netliğe kavuşturulması için alanında uzman grafoloji ve adli belge inceleme bilirkişilerinden oluşan yeni bir kuruldan, kesin ve net bir değerlendirme içeren ek rapor alınması gerektiğini vurgulayarak hem hukuk güvenliğini hem de adil yargılanma hakkını güvence altına almaktadır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, bir borçlunun senet altındaki imzaya itiraz ettiği davada, Adli Tıp Kurumu'nun sunduğu "imzanın borçluya ait olup olmadığının tespit edilemediği" yönündeki kesin kanaat içermeyen raporun hükme esas alınamayacağına karar vermiştir. Kararda, imza itirazında ispat yükünün alacaklıda olduğu ve alacaklının talebi doğrultusunda, mahkemenin grafoloji alanında uzman yeni bir bilirkişi heyetinden kesin sonuç içeren bir rapor alması gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle, yetersiz rapora dayanılarak takibin durdurulması kararını bozmuş ve dosyanın yeniden incelenmesi için yerel mahkemeye geri gönderilmesine hükmetmiştir.

Borçlu vekilinin, mahkeme kararının 27.6.2016 tarihinde tefhim edilmesi üzerine, mahkemeye 28.6.2016 tarihinde süre tutum talepli temyiz dilekçesi sunduğu, temyiz dilekçesi ile beraber temyiz harçlarını ise yatırmadığı, bunları bilahare 12.7.2016 tarihinde yatırdığı görülmektedir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 25.01.1985 tarih ve 1984/5 E.-1985/1 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; harca tâbi olmasına karşın harç alınmadan temyiz defterine kaydedilen temyiz dilekçesi hakkında, HUMK’nun 2494 Sayılı Kanun ile değişik 434/3. maddesinde öngörülen “eksik harç ve gider ödenmesi halinde yapılacak işlemlerde ilgili kural” benzetme yoluyla uygulanır. Bu durumda temyiz isteği, dilekçenin temyiz defterine kaydedildiği tarihte yapılmış sayılır. Ancak, temyiz harcının mahkeme kalemince hesaplanıp, temyiz […]

Adli belge incelemesi ve eğim analizi hakkında bilgi edinin. Sahtecilik tespit yöntemlerini öğrenmek için yazımıza göz atın.

Adli belge incelemesinde yazı hızı nasıl değerlendirilir? Uzman görüşleriyle hız unsuru ve sahtecilik tespitinde rolü hakkında bilgi edinin.

Yazı yazmak, düşünceleri somutlaştırmanın en temel yollarından biridir. Kalemin kağıda değmesiyle oluşan izler, sadece birer harf ve kelime olmaktan öte, derinlemesine incelendiğinde yazının gizli dünyasına açılan bir kapıdır. Özellikle el yazılarında sıkça karşılaşılan ve yazının arka yüzünde oluşan kabartılara neden olan “fulaj” adı verilen olgu üzerinde durmak gerekirse; fulaj, sadece estetik bir detay olmaktan öte, yazının incelenmesiyle ilgili birçok alanda önemli bilgiler sunmaktadır.

İşleklik derecesi, bir yazının ne kadar akıcı, canlı ve okuması keyifli olduğunu belirleyen önemli bir ölçüttür. Basitçe söylemek gerekirse, yazının “basıncı”, “hızı” ve “seyri” arasındaki uyum, işlekliği doğrudan etkiler. Bu üç unsur, tıpkı bir müzik parçasındaki notaların uyumuyla bir araya gelerek, yazıyı canlı ve akıcı kılan bir ritm oluşturur.

Tersim Tarzı: Kişiye Özgü Bir İmza El yazısı, tıpkı parmak izi gibi, her bireye özgü, benzersiz bir özelliktir. Bu özgünlüğün temel nedenlerinden biri de “tersim tarzı”dır. Tersim tarzı, bir harfin şeklinin nasıl oluşturulduğu, harfin parçaları arasındaki oranlar ve genel olarak yazının görsel yapısı gibi unsurlardan oluşur.

Adli bilimler alanında veri toplama yöntemlerini 8 başlık altında özetle toplamak gerekirse; 1-Olay Yeri İncelemesi: Suçun işlendiği yerin detaylı bir şekilde incelenmesi, delillerin toplanması ve kaydedilmesi. Olay yeri incelemesi, bir suçun işlendiği yerin bilimsel yöntemlerle detaylı bir şekilde incelenerek, olayla ilgili tüm delillerin toplanması, korunması ve kaydedilmesi işlemidir. Bu inceleme, adli süreçlerin en kritik aşamalarından biridir ve elde edilen bulgular, suçun aydınlatılması ve faillerin yakalanmasında belirleyici bir rol oynar.

Adli bilimler, hukuki süreçlerde kullanılan bilimsel yöntemlerin tümünü kapsayan geniş bir alandır. Suçların aydınlatılması, delillerin incelenmesi ve hukuki kararların verilmesinde hayati bir role sahiptir. Bu makalede, adli bilimler kavramının ne anlama geldiği, kriminalistik ve kriminoloji gibi yakın kavramlarla olan ilişkisi ve adli bilimlerin uygulama alanları detaylı bir şekilde incelenecektir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 25.12.2017 tarih, 2016/26001 Esas ve 2017/16145 Sayılı Kararında özetle; Alacaklı tarafından borçlular aleyhine bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibinde; borçluların, örnek (10) numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine İİK’nun 168/4. maddesinde öngörülen yasal sürede icra mahkemesine başvurarak imzaya itiraz ettikleri, mahkemece, 11.05.2016 tarihli kesin kanaat içermeyen Adli Tıp Kurumu raporu hükme esas alınarak, borçluların imzaya itirazlarının reddine karar verildiği görülmüştür.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2020/4619 Esas ve 2020/3641 Sayılı Kararında; Taraflar arasında görülen davada İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 01.06.2016 tarih ve 2014/656-2016/447 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi tarafından verilen 11.12.2019 tarih, 2018/2584 Esas ve 2019/5517 Sayılı Kararında özetle; Davacı vekili, davalılardan … ile davacı arasında imzalanan sözleşmelere istinaden yapılıp teslim edilen villanın tapu devrinin gerçekleştirilmesi için davalı …’a icra takibine konu senedin verildiğini, senet bedeli ödendiği halde villanın tapu devri gerçekleştirilmediğinden senedin bedelsiz kaldığını, davacının bu miktarda bir senedin altına bilerek imza atmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, senetteki imzanın davacıya ait olmadığını, senedin muvazaalı olarak diğer davalıya ciro edildiğini ileri sürerek davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, senedin iptaline, % 40 kötüniyet tazminatına, takip dosyasında tahsil edilen meblağın yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi tarafından verilen 30.05.2016 tarih, 2016/14099 Esas ve 2016/15302 Sayılı Kararında özetle; Davacı vekili, davalı … Bakanlığının 02.10.2014 tarih ve 17912 sayılı dava konusu yetki tespiti yazısı ile 20.03.2013 başvuru tarihi itibariyle toplam işçi sayısının 291 olduğu, bunlardan 150’sinin davalı sendika üyesi olduğunun tespit edildiği, ancak yapılan tespitin kanuna aykırı olduğundan iptali gerektiğini, başvuru tarihi itibariyle müvekkiline ait işyerinde çalışan işçi sayısının 291 değil 300 olduğunu, buna göre üye sayısının 151 olması gerekmesine karşın davalı sendikanın üye sayısının 150 olduğunu, davalı sendikanın müvekkiline ait aynı işyeri için daha önceden de yetki başvurusunda bulunduğunu ve yetkili olduğunun tespit edildiğini, ancak müvekkili tarafından bu yetkinin iptali için açılan davanın kabul edildiğini ve kararın onanarak kesinleştiğini, kesinleşen mahkeme kararına göre müvekkiline ait otel işyeri ile büro işyerinin ikisinin tek işyeri olduğunun kabul edildiğini, bu sebeple çoğunluk tespiti yapılırken otel işyeri ile büro işyerinde çalışanların toplamının dikkate alınması gerektiğini, ayrıca belirtilen mahkeme kararı ile sendika üyesi gözüken 133 işçiden 16’sının sendika üyeliklerinin sahte imzalar düzenlenmesi sebebiyle geçersiz olduğunun tespit edildiğini, bu 16 işçinin sendika üye kayıt fişinin sahte imzalar ile düzenlendiği ve üyeliklerinin geçersiz olduğunun mahkeme marifetiyle tespit edildiğini ileri sürerek 02.10.2014 tarih ve 17912 sayılı yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İmzanın borçlunun eli ürünü olup olmadığı konusunda açık ve kesin kanaat belirlenemediği durumda, mahkemece yeni bir bilirkişi incelemesi yapılması zorunludur.

İmza incelemesinde Adli Tıp ve Jandarma Kriminal raporları çelişirse mahkeme ne yapmalı? Yargıtay'ın çelişkinin giderilmesi gerektiğine dair emsal kararının analizi.

Grafolojik İşaretlerin Tanımlanması Adli grafolojinin ilk amacı, bir bireyi diğer herhangi bir bireyden tanımlamak ve ayırt etmektir. Bu amaca ulaşmak için, bir el yazısında bulunan farklı grafolojik işaretlerin tanımlanması ve birleştirilmesinden başlanır. Grafik işaretler, bir el yazısının bireysel özelliklerini gösteren unsurlardır. Bu işaretler, el yazısının boyutu, şekli, yönü, basıncı, hızı ve diğer özellikleri gibi çeşitli faktörleri içerebilir.

İMZA İNCELEME KRİTERLERİ Belge İncelemelerinde imza ve yazı incelemesi ile ilgili uluslar arası kabul görmüş yazı ve imzada yedi temel ve karakteristik bulgu üzerinde durulmaktadır. 1-Yönü: İmzanın yazıldığı yönü, imza sahibinin psikolojik ve fizyolojik durumunu yansıtabilir. Örneğin, imzanın sağa doğru eğimli olması, imza sahibinin dışa dönük ve sosyal bir kişiliğe sahip olduğunu gösterebilir. İmzanın sola doğru eğimli olması ise, imza sahibinin içe dönük ve içine kapanık bir kişiliğe sahip olduğunu gösterebilir.

"O imza benim değil" dediğiniz bir kredi sözleşmesi davanız mı var? Yargıtay, sadece kriminal rapora dayanarak verilen "sahtecilik" kararını bozdu. Bir imza incelemesinde belge aslının, mukayese belgelerinin ve grafoloji uzmanı tarafından hazırlanan bilirkişi raporunun neden bu kadar önemli olduğunu emsal bir karar üzerinden keşfedin.

Silme–kazıma yoluyla yapılan sahtecilik, belgelerdeki yazıların mekanik veya kimyasal yollarla silinip değiştirilmesiyle gerçekleştirilen yaygın bir manipülasyon yöntemidir. UV–IR ışık incelemeleri, mikroskobik analizler ve adli teknikler sayesinde bu sahtecilik kolaylıkla tespit edilebilir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi tarafından verilen 10.09.2013 tarih, 2013/20880 Esas ve 2013/27853 Sayılı Kararında; Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine başlandığı, borçluya örnek 10 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu vekilinin İİK.’nun 168/4.maddesinde öngörülen yasal 5 günlük sürede icra mahkemesine başvurarak, imzaya itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Bakarak Taklit Bakarak taklit, sahte imzanın gerçek bir imzaya bakılarak yapılmasıdır. Bu yöntemde, sahte imzayı atan kişi, gerçek imzayı örnek alarak, her harf ve gramayı ayrı ayrı taklit etmeye çalışır. Bu yöntem, gerçek imzaya benzer bir imza elde edilmesini sağlayabilir, ancak imzadaki akıcılığı yakalamak zordur. İmza formu doğru olarak yapılabilir, ancak genel imza varyasyonunu ve kişisel orantıları tutturabilmek imkansızdır. İmza formunu tam olarak verebilmek için, duraklamalar, kalem kaldırmalar veya bazı eklemeler yapılır, baskı izleri tekrar edilemez. Serbest Taklit Serbest taklit, sahte imzanın gerçek bir imzaya bakılmaksızın yapılmasıdır. Bu yöntemde, sahte imzayı atan kişi, günlerce atacağı imzaya özen içinde çalışıp denemeler yaparak, imzayı tüm yönleriyle hafızasına alır ve taklidini oluşturabileceğine kanaat getirdiğinde bir bütün olarak atar. Bu yöntem, gerçek imzaya benzer bir imza elde edilmesini sağlayabilir, ancak yine de bazı farklılıklar ortaya çıkabilir.

İmza nakli, gerçek bir imzanın bir belgeden sökülerek veya kopyalanarak başka bir belgeye aktarılması işlemidir. Yazı, pul nakli (fiziksel taşıma) ve dijital kopyalama (fotokopi, tarayıcı) olmak üzere iki ana yöntemi incelemektedir. Bu tür bir sahteciliğin tespitinde kullanılan kritik adli tekniklere odaklanılmaktadır. Bunlar arasında UV ışık kullanarak yapıştırıcı farklarını görmek ve en önemlisi, imzanın doğal basınç izi olan fulaj (basınç izi) eksikliğini tespit etmek bulunmaktadır. Yazı, bu tür sahtecilik şüphelerinde neden daima ıslak imzalı orijinal belgenin incelenmesi gerektiğini güçlü bir şekilde vurgulamaktadır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi tarafından verilen 18.06.2015 tarih, 2015/7626 Esas ve 2015/17090 Sayılı Kararında; Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine başlandığı, borçluya örnek (10) numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine, borçlunun İİK’nun 168/4. maddesinde öngörülen (5) günlük yasal sürede icra mahkemesine başvurarak imzaya itiraz ettiği görülmektedir.

Hakkınızda 'sahte imza' ile icra takibi mi başlatıldı? İmza inkârı davalarında basit bilirkişi raporunun neden yetersiz olduğunu ve Yargıtay'ın zorunlu kıldığı "adli belge inceleme", "grafoloji" incelemesi gerekmektedir.